Middachter eik krijgt kunstzinnig tweede leven

gepubliceerd in de Stentor en de Gelderlander op 29 augustus 2012

"We vinden het heel gewoon als boeren hun graan en mais oogsten. Maar hout oogsten vinden we in Nederland minder vanzelfsprekend." Bosbeheerder Leon Ruesen van de Unie van Bosgroepen in Ede, constateert dat onze bossen vooral worden gewaardeerd om hun natuurwaarde en recreatieve mogelijkheden. "Als er een boom wordt gekapt, roept dat soms protest op. Maar wil je het bos goed in stand houden dan moet er gekapt en herplant worden. Nederlandse bossen (359 000 ha) leveren een aanzienlijk hoeveelheid hout op."
Toch komt slechts 7% van het hout dat we jaarlijks gebruiken uit het Nederlandse bos. Het meeste hout halen we uit het buitenland. Waarom eigenlijk? Het heeft met geld te maken, maar ook met cultuur. In Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland is het gebruikelijk dat een gekapte boom gebruikt wordt in de bouw van een huis en in meubels. In Nederland was dat vroeger ook het geval. Kasteel Middachten heeft een prachtige houten trap en lambrisering, vervaardigd van eiken uit eigen bos.


Houtdraaier en bestuurslid van de Stichting Vormgeving in Hout, Otto Koedijk, werkt graag met hout, waarvan hij de herkomst kent, liefst uit de omgeving van zijn woonplaats Brummen. Hij maakt er prachtige houten schalen en puzzels van. "Het is zo jammer dat Nederlands kaphout het meest wordt gebruikt als stookhout of wordt versnipperd. Er zijn veel mooiere manieren om hout te gebruiken."
Het '1 boom project' is voor hem een manier om hoogwaardig gebruik van Nederlands hout te stimuleren. "Neem nou de eik, de meest voorkomende loofboom in Nederland; tachtig procent van de gekapte eiken worden versnipperd of tot brandhout verzaagd. Wat had je hier niet van kunnen maken?"
Die vraag wordt straks beantwoord met de resultaten van het '1 boom project'. De Stichting Vormgeving in Hout gaat dit project samen met de Unie van Bosgroepen realiseren. Het idee om één boom te verdelen onder houtkunstenaars en meubelmakers en tot het laatste takje optimaal te gebruiken, komt oorspronkelijk uit Engeland. 75 zeer uiteenlopende producten, van meubels tot sieraden, zijn daarvan het resultaat. De geschiedenis van de boom zelf en de producten zijn fraai gedocumenteerd in het boek 'One tree'. Het Nederlands '1 boom project' beoogt hetzelfde. Koedijk heeft met zijn stichting veel ervaring in het organiseren van exposities en uitgeven van boeken over vormgeving in hout. Begin september gaat de vernieuwde website www.1boom.nl de lucht in en kunnen vormgevers in hout zich aanmelden met hun ontwerp. Uit de aanmeldingen worden de mooiste en meest toepasbare gekozen, en uiteindelijke tentoongesteld op kasteel Middachten en gedocumenteerd in een boek. De gekozen eik van ongeveer 150 jaar oud, staat nu nog midden in het unieke Kooibos van Middachten. Rond kerstmis zal de boom worden gekapt en verzaagd. Het nageslacht is dan al verzekerd, door schoolkinderen, die in de herfstvakantie haar eikels verzamelen. Als straks de boom is geveld en het hout droog genoeg is, kunnen vormgevers haar een lang tweede leven geven.
Info: www.1boom.nl (vanaf 1/9), www.vormgevinginhout.nl,

blank.jpg